Table of Contents
સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડનો અર્થ શું છે?
બ્રોડ બેન્ડનો ખરેખર અર્થ થાય છે વિશાળ-બેન્ડવિડ્થ સાથે સારી અને ઉચ્ચ-ક્ષમતા ધરાવતી ડેટા ટ્રાન્સમિશન ટેક્નોલોજી, અહિયાં વિશાળ શ્રેણીની ફ્રીક્વન્સી ના સમૂહ નો ઉપયોગ કરીને થાય છે. સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડ સેવાના કિસ્સામાં જોઈએ તો , બ્રોડબેન્ડ સેવાઓ એ ઓપ્ટિકલ ફાઇબર કેબલ અથવા મોબાઇલ ટાવર નેટવર્ક નો ઉપયોગ કર્યા વિના સીધી ઉપગ્રહો દ્વારા સિગ્નલ મોકલવામાં આવે છે.
સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડ એ નેટવર્ક કનેક્ટિવિટી છે જે લો-અર્થ-ઓર્બિટ (LEO) અથવા જીઓસ્ટેશનરી સેટેલાઇટ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવે છે, જેમાં બાદમાં વધુ ઝડપી ડેટા રેટ આપવામાં આવે છે. સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડ બે રીતે સેટેલાઇટ દ્વારા ઇન્ટરનેટ ઍક્સેસને સક્ષમ બનાવે છે:
1.પર્સનલ કોમ્પ્યુટર સેટેલાઇટ મોડેમ દ્વારા વિનંતીઓનું પ્રસારણ ઘર અથવા વ્યવસાયની ટોચ પર મૂકવામાં આવેલી સેટેલાઇટ ડીશમાં કરે છે.
2.આ ડિશ એંટીના અવકાશ મા ભ્ર્મણ કરતા ઉપગ્રહમાંથી સિગ્નલ મોકલે છે અને મેળવે છે. જો ડિશ એંટીના દક્ષિણી આકાશ (યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પર) નું સ્પષ્ટ દૃશ્ય મેળવવામાં સક્ષમ હોય, તો વપરાશકર્તા સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ ઍક્સેસ મેળવી શકે છે.
સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડને સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ એક્સેસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડ વિશે જાણીયે
સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડ વધારાની સુવિધાઓ પણ પ્રદાન કરે છે જેમ કે વોઇસ ઓવર ઇન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ (VoIP), સ્ટાન્ડર્ડ અને હાઇ-ડેફિનેશન ટીવી (HDTV), વિડિયો ઓન ડિમાન્ડ અને ડેટાકાસ્ટ.
સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડ શું લાભ આપે છે?
સેટેલાઇટ સેવાઓનો મુખ્ય ફાયદો એ છે કે તમે દૂરના વિસ્તારોમાં જ્યાં પાર્થિવ નેટવર્ક સ્થાપિત કરી શકાતું નથી ત્યાં હાઈ-સ્પીડ ઈન્ટરનેટ સેવાઓ પ્રદાન કરી શકો છો, ઉદાહરણ તરીકે, સમુદ્રની મધ્યમાં, હિમાલય જેવા ખરબચડા, દુર્ગમ વિસ્તારમાં – દૂરથી પણ ટોચ પર. માઉન્ટ એવરેસ્ટની! ભારત જેવા ભૌગોલિક પ્રદેશોની વિશાળ શ્રેણી ધરાવતા દેશમાં, આ ખાસ કરીને સંબંધિત છે કારણ કે ભારતીય વસ્તીના 20-25 ટકા એવા વિસ્તારોમાં રહે છે જ્યાં પાર્થિવ ઓપરેટરો માટે દુકાન સ્થાપિત કરવી અત્યંત મુશ્કેલ છે.
દરેક ખૂણા અને ખૂણાને જોડવું: સ્ટારલિંક ભારતમાં લોન્ચ કરવા માટે તૈયાર છે
કોણ સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડ ઓફર કરી રહ્યું છે અને તે ભારતમાં ક્યારે ઉપલબ્ધ થશે?
હાલમાં, VSAT ઓપરેટરો ભારતમાં કેટલાક દૂરસ્થ સ્થળોએ ખૂબ જ મર્યાદિત ક્ષમતા પર સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડ સેવાઓ પ્રદાન કરે છે. બ્રોડબેન્ડ સેવાઓ માટે સેટેલાઇટ સેવાઓનો ઉપયોગ ન્યૂનતમ એપ્લિકેશન્સ સુધી મર્યાદિત છે – જેમ કે આપત્તિ વ્યવસ્થાપન, સંરક્ષણ, વૈજ્ઞાનિક જગ્યા વગેરે. મુખ્ય અવરોધો આ સેવાઓની ઉચ્ચ વિલંબતા છે, જેનો અર્થ છે કે રીઅલ-ટાઇમ ટ્રાન્સમિશન મુશ્કેલ છે.
જો કે, ISROના ઉચ્ચ થ્રુપુટ GEO (જિયોસ્ટેશનરી ઇક્વેટોરિયલ ઓર્બિટ) ઉપગ્રહોના પ્રક્ષેપણ સાથે થોડા વર્ષો પહેલા વસ્તુઓ બદલાઈ રહી છે, જે હાઇ-સ્પીડ ઇન્ટરનેટને બીમ કરી શકે છે. પ્રતિ સેકન્ડ 300 ગીગાબાઇટ્સ સુધી. આ ઉપરાંત, ઘણા વૈશ્વિક ખેલાડીઓ ભારતમાં લો અર્થ ઓર્બિટ (LEO) ઉપગ્રહો તૈનાત કરીને સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડ સેવાઓ પ્રદાન કરવા માંગે છે. તેઓ સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડની લેટન્સી ઘટાડવા માટે પૃથ્વીની સપાટીની ખૂબ જ નજીકથી ઉપગ્રહોનું જૂથ લોન્ચ કરી રહ્યા છે. હાલમાં, એલોન મસ્કની સ્ટારલિંક, સુનિલ ભારતી મિત્તલ-સમર્થિત વનવેબ અને કેનેડિયન સેટેલાઇટ અગ્રણી ટેલિસેટ ભારતીય બજાર પર નજર રાખે છે.
ભારતમાં આ સેવાઓ ક્યારે ઉપલબ્ધ થશે?
જો વસ્તુઓ યોજના મુજબ ચાલે છે અને ખેલાડીઓને જરૂરી નિયમનકારી મંજૂરીઓ મળે છે, તો આ સેવાઓ ભારતમાં આવતા વર્ષથી શરૂ થઈ શકે છે. OneWeb આવતા વર્ષના મધ્ય સુધીમાં ટેલિકોમને બેકહોલ સેવાઓ પ્રદાન કરવા માંગે છે, જ્યારે Starlink ડિસેમ્બર 2022 સુધીમાં 2 લાખ ટર્મિનલના લક્ષ્ય સાથે સીધી બ્રોડબેન્ડ સેવાઓ પ્રદાન કરવા માંગે છે. બીજી તરફ, Telesat ભારતમાં 2024 સુધીમાં લોન્ચ કરવાની યોજના બનાવી રહી છે.
કેટલો ખર્ચ થશે?
ઉપગ્રહો દ્વારા સીધી બ્રોડબેન્ડ સેવાઓની જોગવાઈ મોંઘી પડશે. સ્ટારલિંક દ્વારા પ્રદાન કરવામાં આવેલ ભારત માટેની વપરાશકર્તા માર્ગદર્શિકા અનુસાર, સ્ટારલિંક ટર્મિનલનો પ્રથમ વર્ષનો ખર્ચ ₹1,58,000 હશે ત્યાર બાદ દર વર્ષે લગભગ ₹1,15,000નો ખર્ચ થશે. ભારતીય બજાર (ખાસ કરીને ગ્રામીણ) માટે આ એક મોટી અડચણ સાબિત થઈ શકે છે, જે વપરાશકર્તા દીઠ ઓછી સરેરાશ આવક પ્રદાન કરે છે. આથી જ OneWeb અને Telesat બંને તેમની સેવાઓ માટે B2B રૂટ પર જઈ રહ્યા છે, જે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મોબાઈલ ઓપરેટરો તેમજ એન્ટરપ્રાઈઝ સેવાઓ માટે બેકહોલ સેવાઓ પ્રદાન કરવા માંગે છે. બીજી તરફ, સ્ટારલિંક વિચારે છે કે ડાયરેક્ટ સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડ માટે એક બિઝનેસ કેસ છે, ભલે ઊંચા ખર્ચ હોય.
શું તે વિશ્વના અન્ય ભાગોમાં બહાર પાડવામાં આવ્યું છે?
શરૂઆતના દિવસો છે. Starlink અને OneWeb હજુ પણ ઉપગ્રહો લોન્ચ કરી રહ્યાં છે જે તેમના LEO નક્ષત્રનો ભાગ હશે. ટેલિસેટ 2023 માં તેનું ક્લસ્ટર બનાવવાનું શરૂ કરશે અને 2024 સુધીમાં વિશ્વભરમાં કાર્યરત થશે. જો કે, આ વર્ષ સુધીમાં, સ્ટારલિંક 14 દેશોમાં કાર્યરત છે, જેમાં 1 મિલિયન ટર્મિનલ ઉત્તર અમેરિકા અને યુરોપમાં મોકલવામાં આવ્યા છે.
સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડમાં પણ કેટલીક મોટી ખામીઓ છે:
સિગ્નલ લેટન્સી: વપરાશકર્તાના સેટેલાઇટ સ્ટેશનથી સિગ્નલને મુસાફરી કરવા માટે જરૂરી અંતર નોંધપાત્ર વિલંબમાં પરિણમી શકે છે અને લેટન્સી અન્ય ઇન્ટરનેટ સેવા પ્રદાતાઓ કરતાં ત્રણ ગણી વધારે છે. આ સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડને Skype જેવી રીઅલ-ટાઇમ એપ્લીકેશન સાથે વાપરવા માટે આદર્શ કરતાં ઓછું બનાવે છે.
વરસાદ ફેડ: વરસાદ, બરફ અને ભેજ ઉપગ્રહ સંચારને ખૂબ અસર કરે છે. ઉચ્ચ આવર્તન બેન્ડની તુલનામાં નીચલા આવર્તન બેન્ડ ઓછા સંવેદનશીલ હોય છે, જે ભારે વરસાદની ચિંતા હોય તેવા વિસ્તારોમાં ઉપયોગમાં લેવાતા બેન્ડના પ્રકારને અસર કરી શકે છે.
દૃષ્ટિની રેખા: ઉપગ્રહ સંચાર માટે વાનગી અને ઉપગ્રહ વચ્ચે સ્પષ્ટ દૃશ્ય જરૂરી છે. જેમ કે, વૃક્ષો અને અન્ય વનસ્પતિઓની હાજરીના પરિણામે સિગ્નલો વેરવિખેર થઈ શકે છે. જ્યારે રેડિયો ફ્રિકવન્સી 900 મેગાહર્ટ્ઝથી નીચે આવી જાય છે ત્યારે સિગ્નલો નાના અવરોધો જેમ કે ઝાડના પર્ણસમૂહ માટે પણ સંવેદનશીલ હોઈ શકે છે.
સેટેલાઇટ બ્રોડબેન્ડનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તે એવા મોબાઇલ ઉપકરણ પર ઝડપથી સ્થાપિત કરી શકાય છે જે હુમલા અથવા કુદરતી આપત્તિ માટે ઓછું જોખમી હોય.
